EMİSYON TİCARET SİSTEMİNİN TÜRKİYE’YE UYGUNLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ PROJESİ TAMAMLANDI VE ANALİTİK RAPOR YAYINLANDI

4382

Türkiye, sera gazı emisyonlarının azaltımı yöntemlerinden olan piyasa temelli mekanizmalar konusundaki politik karar verme sürecini desteklemek üzere gerekli analitik raporların hazırlanması için Dünya Bankası Karbon Piyasalarına Hazırlık Ortaklığı’ndan (PMR) hibe almıştır. Bu projenin yürütücüleri: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı- Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü-İklim Değişikliği Dairesi Başkanlığı, PMR Türkiye ekibi ve Dünya Bankası’dır. Projenin gerçekleştiricileri ise Ecofys, FutureCamp, Life Enerji ve Avukat Özlem Döğerlioğlu’dur.

Kasım 2015’te faaliyetlerine başlayan bu proje, Aralık 2016’da yapılan kapanış konferansı ile tamamlanmıştır. Bu süre zarfında kamu ve özel sektörün katılımıyla birçok toplantı ve çalıştay düzenlenmiş ve emisyon ticaret sistemi tasarım unsurları, Türkiye’de pilot bir emisyon ticaret sistemi için senaryo çalışmaları, politika etkileşimi, yasal ve kurumsal altyapı konuları üzerine kapasite artışı yapılmıştır. Projenin ana amacı Türkiye’de bir sera gazı emisyon ticaret sisteminin kurulmasının ve işletilmesinin dikkate alınmasına yönelik yol haritasının çıkarılmasıdır.

Projenin ana çıktısı ise PMR Türkiye kapsamında hazırlanan ilk analik rapordur. “Türkiye’de Sera Gazı Emisyon Ticareti Sisteminin Oluşturulması ve İşletilmesinin Ele Alınmasına Yönelik Yol Haritası” raporu ile “Türkiye’de Emisyon Ticareti-Tesis İşletmecileri için Rehber” hazırlanmıştır. Raporların İngilizce versiyonları yayınlanmıştır. Türkçe versiyonları ise çevirisi tamamlanınca yayınlanacaktır.

Raporların İngilizce versiyonlarına ulaşmak için aşağıdaki linke tıklayınız.

http://pmrturkiye.org/pmr-turkiye/

Rapor, politika yapıcılarının emisyon ticaret sistemi üzerine karar vermesi gereken sekiz tasarım unsuruna odaklanmaktadır:

  1. Kapsama karar verilmesi, yani ETS’ye hangi sektörlerin ve tesislerin dahil edileceğinin belirlenmesi.
  2. Emisyon üst sınırının belirlenmesi, yani ETS kapsamında yer alan tesislerin salımını yapmasına izin verilen emisyon miktarının belirlenmesi.
  3. Tahsisatların dağıtımı, yani emisyon tahsisatlarının katılımcılara ne şekilde dağıtılacağının belirlenmesi.
  4. Denkleştirmelerin kullanımına izin verilip verilmeyeceği, yani ETS yükümlülüklerini yerine getirmek için ETS kapsamının dışında yer alan projelerdeki emisyon azaltımlarının kullanımına izin verilip verilmeyeceğinin belirlenmesi.
  5. Zamana bağlı esnekliğe karar verilmesi, yani emisyon azaltımlarının hangi zaman zarfı içinde gerçekleştirileceği konusunda katılımcılara esnek olma seçeneklerinin verilmesi.
  6. Fiyat tahmin edilebilirliği ve maliyet koruması, yani tahsisatların fiyatını doğrudan veya dolaylı olarak kontrol etmek suretiyle ETS’ye müdahale eden tedbirlerin belirlenmesi.
  7. Gözetim ve mevzuata uyumun sağlanması, yani herkesin ETS’deki yöntemlere ve usullere uymasının ve piyasanın iyi şekilde işlemesinin sağlanması.
  8. Diğer ETS’lere bağlanma seçeneğinin değerlendirilmesi, yani ETS altında mevzuata uyum için diğer sistemlere ait birimlere (denkleştirmeler veya tahsisatlar) müsaade edilip edilmeyeceğine karar verilmesi.

Rapor, çalışmanın bir sonraki aşaması olan Türkiye’deki politika ortamına odaklanmaktadır. Olası bir ETS’nin ülkenin mevcut politikalarıyla, özellikle de enerji ve iklim değşiikliği politikaları ile uyumlu olması gereklidir. İdeal olarak, emisyonların azaltımına yönelik temel bir politika olan ETS’nin, uzun vadeli azaltımı temin etmek üzere başka politikalarla desteklenmesi gerekmektedir. Raporun bu kısmında ETS’nin yürürlüğe girmesi durumunda Türkiye’nin mevcut politikalar ile nasıl bir etkileşime gireceği sorusuna yanıt verilmektedir.

Sonrasında rapor, Türkiye’de bir ETS’nin kurulumu için yasal ve kurumsal gereksinimler konusunda temel bilgiler sunmaktadır. Türkiye’de bir ETS’nin muhtemel yasal yapısını ilgilendirebilecek  mevcut mevzuatı ve ETS’nin uygulamaya geçirilmesi ile işletilmesinde rol oynayabilecek başlıca kurumlar incelenmektedir.

Son olarak ise rapor, bir pilot Türk emisyon ticareti sistemine doğru giden yolda rehberlik edecek bir eylem planının taslağını çıkartmaktadır. Bu çalışmada Türkiye’deki şartlara uygun olabilecek bir pilot ETS tasarımı ortaya koyulmaktadır. Önerilen pilot ETS tasarımı, Türkiye’deki İRD sistemiyle elde edilen deneyimlerden faydalanarak Türkiye’nin politik olarak gelecekte ETS’yi uygulamaya geçirmeye karar vermesi halinde, tartışmalar için bir referans noktası oluşturmayı hedeflemektedir.

Hazırlanan özel sektör rehberi ise emisyon ticaret sistemine ilişkin temel bilgileri ve bir emisyon ticaret sistemine hazırlık yapmaya yönelik faydalı ipuçlarını ve kontrolleri içermektedir.

 

Bir Cevap Yazın