Türkiye’de Gönüllü Karbon Piyasaları

bloghero

Gönüllü Karbon Piyasaları, Kyoto Protokolü’nün emisyon ticaretine konu olan esneklik piyasalarından bağımsız olarak işlemektedir. Çevresel ve sosyal sorumluluk ilkesi çerçevesinde kurulmuş Gönüllü Karbon Piyasası’na yönelik projeler 2005 yılından itibaren Türkiye’de geliştirilmektedir.

Gönüllü Karbon Piyasaları; hükümetlerin iklim değişikliği ile mücadele hedefleri ve politikalarından bağımsız olarak geliştirilmektedir. Karbon denkleştirme amacıyla her kesimden bireylerin katılım sağlayabileceği niteliğe sahiptir. Karbon denkleştirme amacına yönelik olarak yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, iş dünyası ve bireyler katılım sağlayabilirler. İklim değişikliği ve etkileri konusunda artan kamuoyu bilinci ve karbon denkleştirmenin güvenilir bir önlem stratejisi olduğu gerçeğinin kabul görmesi bu piyasaların son yıllarda hızla gelişmesini sağlamıştır. Faaliyetleri çerçevesinde oluşturdukları sera gazı emisyonlarını dengelemek isteyen firmalar,  emisyon miktarlarını hesaplayarak bu emisyonlarını azaltmak ve dengelemek için emisyon azaltımı sağlayan projelerin üretmiş oldukları karbon sertifikalarını sosyal sorumluluk prensibi çerçevesinde satın almaktadırlar.

Gönüllü Karbon Piyasası’nda ticareti yapılan emisyon sertifikalarına Gönüllü Emisyon Azaltım (Voluntary Emission Reduction) sertifikası adı verilmektedir. Türkiye’de 300’ü aşkın yenilenebilir enerji projesi, Gönüllü Emisyon Azaltım sertifikalarını elde etmek amacıyla çalışmalarına devam etmektedir. Türkiye’deki gönüllü karbon projelerinin yaklaşık %35’i Life Enerji tarafından yürütülmektedir.

Mevcut durum itibariyle, Türkiye’de gerçekleştirilen projelerin tamamı Gönüllü Karbon Piyasası’nda işlem görmektedir. Aşağıdaki tabloda proje sayısı ve türleri ve yıllık sera gazı emisyon azaltımları verilmektedir.

Adsız2

Türkiye’deki projelerin çoğunluğu Gold Standard’a göre geliştirilmektedir. Son yıllarda VCS (Verified Carbon Standard) projeleri de Türkiye’de yaygınlaşmaya başlamıştır. Gold Standard ve VCS projelerinin dağılımı, proje sayısına göre ve sera gazı emisyon azaltım miktarlarına göre olmak üzere aşağıda gösterilmiştir.

Adsız

Türkiye’deki gönüllü karbon projelerinin yaklaşık %50’si sertifikalandırılmıştır ve diğer projeler için sertifikalandırılma işlemleri devam etmektedir.

Sertifikaların piyasaya sürülmesi için geliştirilen proje sürecinin adımları aşağıda sıralanmaktadır.

  • Ön değerlendirme süreci
  • Yerel halkı bilgilendirme toplantıları
  • Proje tasarım dokümanlarının hazırlanma süreci
  • Onaylama ve kayıt süreci
  • Doğrulama ve sertifikaların piyasaya sürülmesi

Bu aşamaları başarıyla gerçekleştirip, sertifikalarını elde eden projeler sertifika satışına hak kazanırlar. Sera gazı emisyonlarını azaltmak ya da dengelemek isteyen firmalar, ilgilendikleri proje türüne göre ve azaltım miktarlarına uygun olarak sertifikaları satın alabilmektedirler.

Gönüllü Karbon Piyasası, Dünya Karbon Piyasası içerisinde küçük bir yüzdeye sahip olsa da, Türkiye’nin ileri dönemlerde karbon piyasalarına katılımı açısından büyük bir fırsat sunmaktadır. 2012 yılı sonrası iklim rejimine yönelik, Türkiye’nin teknik alt yapısının güçlenmesine katkı sağlamasının yanında; yatırımcılar için temiz teknolojileri cazip hale getirdiği söylenebilir.

 

 

Author: Elif Özdemir

Bir Cevap Yazın